-
Notifications
You must be signed in to change notification settings - Fork 0
Expand file tree
/
Copy pathtrain.py
More file actions
590 lines (495 loc) · 19.9 KB
/
train.py
File metadata and controls
590 lines (495 loc) · 19.9 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
# file: train.py
"""Training eines DQN-Agents für BESS-Dispatch mit Konfigurations-Unterstützung.
Dieses Modul implementiert das Training eines Deep Q-Network (DQN) Agenten
für die Optimierung des Battery Energy Storage System (BESS) Dispatch.
"""
import argparse
import json
import signal
import sys
from pathlib import Path
from datetime import datetime
from typing import Optional, Dict, Any
import numpy as np
import torch as th
import torch.nn as nn
from stable_baselines3 import DQN
from stable_baselines3.common.vec_env import DummyVecEnv
from stable_baselines3.common.utils import set_random_seed
from stable_baselines3.common.callbacks import (
CheckpointCallback,
EvalCallback,
CallbackList,
)
from config_loader import load_config, Config, save_config
from data_loader import load_data, split_data, get_data_statistics, MarketData
from market_env import BessMultiMarketEnv
from utils.logging_config import setup_logging, get_logger
# Logger für dieses Modul
logger = get_logger("train")
# Globale Variable für Graceful Shutdown
_shutdown_requested = False
_current_model = None
_current_config = None
def signal_handler(signum, frame):
"""Handler für SIGINT/SIGTERM - ermöglicht Graceful Shutdown.
Bei Abbruch wird das aktuelle Modell als Checkpoint gespeichert.
"""
global _shutdown_requested
if _shutdown_requested:
logger.warning("Zweites Interrupt-Signal empfangen, beende sofort...")
sys.exit(1)
_shutdown_requested = True
logger.warning("Shutdown angefordert, speichere Checkpoint...")
if _current_model is not None and _current_config is not None:
try:
timestamp = datetime.now().strftime("%Y%m%d_%H%M%S")
checkpoint_dir = Path(_current_config.paths.checkpoints)
checkpoint_dir.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
checkpoint_path = checkpoint_dir / f"bess_dqn_interrupted_{timestamp}.zip"
_current_model.save(str(checkpoint_path))
logger.info(f"Checkpoint gespeichert: {checkpoint_path}")
config_path = checkpoint_dir / f"config_interrupted_{timestamp}.yaml"
save_config(_current_config, str(config_path))
except Exception as e:
logger.error(f"Fehler beim Speichern des Checkpoints: {e}")
sys.exit(0)
def get_activation_fn(name: str):
"""Hole Aktivierungsfunktion nach Namen.
Args:
name: Name der Aktivierungsfunktion (z.B. "ReLU", "LeakyReLU").
Returns:
PyTorch Aktivierungsfunktion-Klasse.
"""
activations = {
"ReLU": nn.ReLU,
"LeakyReLU": nn.LeakyReLU,
"Tanh": nn.Tanh,
"ELU": nn.ELU,
"GELU": nn.GELU,
}
return activations.get(name, nn.LeakyReLU)
def create_env(data: MarketData, config: Config, seed: int = 0) -> BessMultiMarketEnv:
"""Erstelle Environment aus Daten und Config.
Args:
data: Marktdaten für das Environment.
config: Konfigurationsobjekt mit allen Parametern.
seed: Random Seed für Reproduzierbarkeit.
Returns:
Konfiguriertes BessMultiMarketEnv.
"""
dt_hours = data.dt_hours if data.dt_hours is not None else config.env.dt_hours
if data.dt_hours is not None and abs(data.dt_hours - config.env.dt_hours) > 1e-6:
logger.warning(
"Config dt_hours=%.4f weicht von Datenauflösung %.4f ab. Verwende Datenauflösung.",
config.env.dt_hours,
data.dt_hours,
)
# b_max = P_max * dt / C
b_max = config.battery.p_max_mw * dt_hours / config.battery.capacity_mwh
return BessMultiMarketEnv(
price=data.price,
fr_signal=data.fr_signal,
reserve_price=data.reserve_price,
demand=data.demand,
re_gen=data.re_gen,
timestamps=data.timestamps,
temperature=data.temperature,
dt_hours=dt_hours,
c_min=config.battery.soc_min,
c_max=config.battery.soc_max,
c_init=config.battery.soc_init,
b_max=b_max,
delta_fr=config.env.delta_fr,
delta_load=config.env.delta_load,
alpha_d=config.degradation.alpha_d,
beta=config.degradation.beta,
stack_K=config.env.stack_k if config.features.observation_stacking else 1,
task=config.task,
seed=seed,
eta_charge=config.battery.eta_charge,
eta_discharge=config.battery.eta_discharge,
capacity_mwh=config.battery.capacity_mwh,
p_max_mw=config.battery.p_max_mw,
arbitrage_weight=config.reward.arbitrage_weight,
degradation_weight=config.reward.degradation_weight,
fr_penalty_weight=config.reward.fr_penalty_weight,
reserve_weight=config.reward.reserve_weight,
load_penalty_weight=config.reward.load_penalty_weight,
enable_reserve_penalty=config.reward.enable_reserve_penalty,
reserve_penalty_factor=config.reward.reserve_penalty_factor,
enable_efficiency=config.market.enable_efficiency,
enable_bid_ask_spread=config.market.enable_bid_ask_spread,
spread_percent=config.market.spread_percent,
enable_market_impact=config.market.enable_market_impact,
impact_coefficient=config.market.impact_coefficient,
price_min=config.market.price_min,
price_max=config.market.price_max,
n_power_levels=config.env.n_power_levels,
n_reserve_levels=config.env.n_reserve_levels,
reserve_max_fraction=config.env.reserve_max_fraction,
time_encoding=config.features.time_encoding,
use_calendar_time=config.features.use_calendar_time,
enable_calendar=config.degradation.enable_calendar,
calendar_rate=config.degradation.calendar_rate,
calendar_soc_factor=config.degradation.calendar_soc_factor,
enable_crate=config.degradation.enable_crate,
crate_exponent=config.degradation.crate_exponent,
crate_ref=config.degradation.crate_ref,
enable_temperature=config.degradation.enable_temperature,
temperature_ref_celsius=config.degradation.temperature_ref_celsius,
activation_energy=config.degradation.activation_energy,
use_economic_degradation=config.degradation.use_economic_degradation,
degradation_reference_dod=config.degradation.reference_dod,
degradation_cycle_life=config.degradation.cycle_life,
replacement_cost_eur_per_mwh=config.degradation.replacement_cost_eur_per_mwh,
end_of_life_capacity_fraction=config.degradation.end_of_life_capacity_fraction,
)
def create_model(env, config: Config) -> DQN:
"""Erstelle DQN-Modell aus Config.
Args:
env: Gymnasium Environment (oder VecEnv).
config: Konfigurationsobjekt mit Agent-Parametern.
Returns:
Konfiguriertes DQN-Modell.
"""
policy_kwargs = dict(
activation_fn=get_activation_fn(config.agent.network.activation),
net_arch=config.agent.network.hidden_layers,
)
# TensorBoard-Pfad
tb_log = config.paths.tensorboard if config.paths.tensorboard else None
model = DQN(
"MlpPolicy",
env,
learning_rate=config.agent.learning_rate,
buffer_size=config.agent.buffer_size,
learning_starts=config.agent.learning_starts,
batch_size=config.agent.batch_size,
gamma=config.agent.gamma,
train_freq=config.agent.train_freq,
target_update_interval=config.agent.target_update_interval,
exploration_fraction=config.agent.exploration_fraction,
exploration_initial_eps=config.agent.exploration_initial_eps,
exploration_final_eps=config.agent.exploration_final_eps,
gradient_steps=config.agent.gradient_steps,
policy_kwargs=policy_kwargs,
verbose=1,
seed=config.training.seed,
tensorboard_log=tb_log,
device="auto",
)
return model
def setup_callbacks(config: Config, eval_env) -> CallbackList:
"""Erstelle Callbacks für Training.
Args:
config: Konfigurationsobjekt mit Pfaden und Training-Parametern.
eval_env: Environment für Evaluation während des Trainings.
Returns:
CallbackList mit allen konfigurierten Callbacks.
"""
callbacks = []
# Checkpoint-Callback
checkpoint_dir = Path(config.paths.checkpoints)
checkpoint_dir.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
checkpoint_callback = CheckpointCallback(
save_freq=config.training.save_freq,
save_path=str(checkpoint_dir),
name_prefix="bess_dqn",
save_replay_buffer=False,
save_vecnormalize=False,
)
callbacks.append(checkpoint_callback)
# Evaluation-Callback
if eval_env is not None:
eval_callback = EvalCallback(
eval_env,
best_model_save_path=str(checkpoint_dir),
log_path=str(Path(config.paths.logs)),
eval_freq=config.training.save_freq,
n_eval_episodes=config.training.eval_episodes,
deterministic=True,
)
callbacks.append(eval_callback)
return CallbackList(callbacks)
def run_evaluation(
model: DQN,
env: BessMultiMarketEnv,
n_episodes: int = 1,
) -> Dict[str, Any]:
"""Führe Evaluation durch und sammle KPIs.
Args:
model: Trainiertes DQN-Modell.
env: Environment für Evaluation.
n_episodes: Anzahl der Evaluationsepisoden.
Returns:
Dictionary mit aggregierten Evaluationsergebnissen.
"""
results = []
for _ in range(n_episodes):
obs, _ = env.reset()
kpis = {
"total_reward": 0.0,
"economic_reward": 0.0,
"he_cost": 0.0, # Energiekosten
"fr_penalty": 0.0, # FR-Abweichung
"deg_cost": 0.0, # Degradation
"reserve_reward": 0.0, # Reserve-Vergütung
"reserve_penalty": 0.0,
"load_penalty": 0.0,
"throughput_mwh": 0.0,
"steps": 0,
"soc_history": [],
"price_history": [],
"action_history": [],
}
done = False
while not done:
action, _ = model.predict(obs, deterministic=True)
obs, reward, terminated, truncated, info = env.step(int(action))
done = terminated or truncated
kpis["total_reward"] += reward
kpis["economic_reward"] += info["economic_reward"]
kpis["he_cost"] += info["he_cost"]
kpis["fr_penalty"] += info["fr_penalty"]
kpis["deg_cost"] += info["deg_cost"]
kpis["reserve_reward"] += info["reserve_reward"]
kpis["reserve_penalty"] += info["reserve_penalty"]
kpis["load_penalty"] += info["load_penalty"]
kpis["throughput_mwh"] += info["throughput_mwh"]
kpis["steps"] += 1
kpis["soc_history"].append(info["soc"])
kpis["action_history"].append(info["b"])
results.append(kpis)
# Aggregiere über Episoden
summary = {
"mean_reward": np.mean([r["total_reward"] for r in results]),
"std_reward": np.std([r["total_reward"] for r in results]),
"mean_economic_reward": np.mean([r["economic_reward"] for r in results]),
"mean_he_cost": np.mean([r["he_cost"] for r in results]),
"mean_fr_penalty": np.mean([r["fr_penalty"] for r in results]),
"mean_deg_cost": np.mean([r["deg_cost"] for r in results]),
"mean_reserve_reward": np.mean([r["reserve_reward"] for r in results]),
"mean_reserve_penalty": np.mean([r["reserve_penalty"] for r in results]),
"mean_load_penalty": np.mean([r["load_penalty"] for r in results]),
"mean_throughput_mwh": np.mean([r["throughput_mwh"] for r in results]),
"episodes": results,
}
return summary
def find_latest_checkpoint(checkpoint_dir: str) -> Optional[str]:
"""Finde den neuesten Checkpoint im Verzeichnis.
Args:
checkpoint_dir: Verzeichnis mit Checkpoints.
Returns:
Pfad zum neuesten Checkpoint oder None.
"""
checkpoint_path = Path(checkpoint_dir)
if not checkpoint_path.exists():
return None
checkpoints = list(checkpoint_path.glob("bess_dqn_*.zip"))
if not checkpoints:
return None
# Sortiere nach Änderungszeit
latest = max(checkpoints, key=lambda p: p.stat().st_mtime)
return str(latest)
def list_checkpoints(checkpoint_dir: str) -> list:
"""Liste alle verfügbaren Checkpoints auf.
Args:
checkpoint_dir: Verzeichnis mit Checkpoints.
Returns:
Liste von Checkpoint-Pfaden sortiert nach Datum.
"""
checkpoint_path = Path(checkpoint_dir)
if not checkpoint_path.exists():
return []
checkpoints = list(checkpoint_path.glob("bess_dqn_*.zip"))
return sorted(checkpoints, key=lambda p: p.stat().st_mtime, reverse=True)
def train(config: Config, resume_from: Optional[str] = None) -> str:
"""Haupttraining-Funktion.
Args:
config: Konfigurationsobjekt.
resume_from: Pfad zu Checkpoint zum Fortsetzen.
"latest" findet automatisch den neuesten Checkpoint.
Returns:
Pfad zum gespeicherten Modell.
Raises:
RuntimeError: Bei Fehlern während des Trainings.
"""
global _current_model, _current_config
# Seed setzen
set_random_seed(config.training.seed)
# Verzeichnisse erstellen
for path_attr in ["checkpoints", "logs", "tensorboard"]:
Path(getattr(config.paths, path_attr)).mkdir(parents=True, exist_ok=True)
# Daten laden
logger.info("=" * 60)
logger.info("BESS DQN Training")
logger.info("=" * 60)
data = load_data(config)
stats = get_data_statistics(data)
logger.info(f"Daten: {data}")
logger.info(f"Preis: {stats['price']['mean']:.1f} +/- {stats['price']['std']:.1f} EUR/MWh")
logger.info(f" [{stats['price']['min']:.1f}, {stats['price']['max']:.1f}]")
# Train/Val Split
train_data, val_data = split_data(data, train_ratio=0.8)
logger.info(f"Training: {len(train_data)} Schritte, Validation: {len(val_data)} Schritte")
# Environments erstellen
def make_train_env():
return create_env(train_data, config, seed=config.training.seed)
def make_eval_env():
return create_env(val_data, config, seed=config.training.seed + 1)
train_env = DummyVecEnv([make_train_env])
eval_env = make_eval_env()
# Resume-Handling
if resume_from == "latest":
resume_from = find_latest_checkpoint(config.paths.checkpoints)
if resume_from:
logger.info(f"Neuester Checkpoint gefunden: {resume_from}")
else:
logger.warning("Kein Checkpoint gefunden, starte neues Training")
elif resume_from == "list":
checkpoints = list_checkpoints(config.paths.checkpoints)
if checkpoints:
logger.info("Verfügbare Checkpoints:")
for i, cp in enumerate(checkpoints[:10]): # Max 10 anzeigen
logger.info(f" {i+1}. {cp.name}")
else:
logger.info("Keine Checkpoints gefunden")
return ""
# Modell erstellen oder laden
if resume_from and Path(resume_from).exists():
logger.info(f"Lade Checkpoint: {resume_from}")
model = DQN.load(resume_from, env=train_env)
else:
logger.info("Erstelle neues Modell...")
model = create_model(train_env, config)
# Für Graceful Shutdown
_current_model = model
_current_config = config
logger.info(f"Netzwerk: {config.agent.network.hidden_layers}")
logger.info(f"Lernrate: {config.agent.learning_rate}")
logger.info(f"Buffer: {config.agent.buffer_size}")
logger.info(f"Gamma: {config.agent.gamma}")
# Callbacks
callbacks = setup_callbacks(config, eval_env)
# Training
logger.info(f"Starte Training ({config.training.total_timesteps} Schritte)...")
logger.info("-" * 60)
try:
model.learn(
total_timesteps=config.training.total_timesteps,
callback=callbacks,
log_interval=config.training.log_interval,
progress_bar=True,
)
except KeyboardInterrupt:
logger.warning("Training durch Benutzer unterbrochen")
except Exception as e:
logger.error(f"Fehler während des Trainings: {e}")
# Notfall-Checkpoint speichern
timestamp = datetime.now().strftime("%Y%m%d_%H%M%S")
emergency_path = Path(config.paths.checkpoints) / f"bess_dqn_error_{timestamp}.zip"
model.save(str(emergency_path))
logger.info(f"Notfall-Checkpoint gespeichert: {emergency_path}")
raise
# Finales Modell speichern
timestamp = datetime.now().strftime("%Y%m%d_%H%M%S")
final_path = Path(config.paths.checkpoints) / f"bess_dqn_final_{timestamp}.zip"
model.save(str(final_path))
logger.info(f"Modell gespeichert: {final_path}")
# Config speichern
config_path = Path(config.paths.checkpoints) / f"config_{timestamp}.yaml"
save_config(config, str(config_path))
# Finale Evaluation
logger.info("=" * 60)
logger.info("Finale Evaluation")
logger.info("=" * 60)
eval_results = run_evaluation(model, eval_env, n_episodes=config.training.eval_episodes)
logger.info(f"Reward: {eval_results['mean_reward']:.2f} +/- {eval_results['std_reward']:.2f}")
logger.info(f"Oekonomischer Gewinn: {eval_results['mean_economic_reward']:.2f}")
logger.info(f"Energiekosten: {eval_results['mean_he_cost']:.2f}")
logger.info(f"FR-Strafe: {eval_results['mean_fr_penalty']:.2f}")
logger.info(f"Degradation: {eval_results['mean_deg_cost']:.4f}")
logger.info(f"Reserve-Vergütung: {eval_results['mean_reserve_reward']:.2f}")
logger.info(f"Reserve-Penalty: {eval_results['mean_reserve_penalty']:.2f}")
logger.info(f"Load-Penalty: {eval_results['mean_load_penalty']:.2f}")
logger.info(f"Durchsatz: {eval_results['mean_throughput_mwh']:.2f} MWh")
# Ergebnisse speichern
results_path = Path(config.paths.logs) / f"results_{timestamp}.json"
with open(results_path, "w") as f:
# Numpy-Arrays für JSON konvertieren
serializable_results = {
k: v for k, v in eval_results.items()
if k != "episodes"
}
json.dump(serializable_results, f, indent=2)
return str(final_path)
def main():
"""Haupteinstiegspunkt für das Training."""
parser = argparse.ArgumentParser(description="BESS DQN Training")
parser.add_argument(
"--config",
type=str,
default=None,
help="Pfad zur Config-Datei (default: configs/default.yaml)",
)
parser.add_argument(
"--data",
type=str,
default=None,
help="Pfad zur Datendatei (überschreibt config.data.path)",
)
parser.add_argument(
"--resume",
type=str,
default=None,
help="Pfad zum Checkpoint ('latest' für neuesten, 'list' zum Auflisten)",
)
parser.add_argument(
"--timesteps",
type=int,
default=None,
help="Trainingsschritte (überschreibt config)",
)
parser.add_argument(
"--seed",
type=int,
default=None,
help="Random Seed (überschreibt config)",
)
parser.add_argument(
"--log-level",
type=str,
default="INFO",
choices=["DEBUG", "INFO", "WARNING", "ERROR"],
help="Logging-Level",
)
parser.add_argument(
"--log-file",
action="store_true",
help="Log auch in Datei schreiben",
)
args = parser.parse_args()
# Logging einrichten
import logging
level = getattr(logging, args.log_level)
setup_logging(
level=level,
log_dir="logs" if args.log_file else None,
)
# Signal-Handler für Graceful Shutdown
signal.signal(signal.SIGINT, signal_handler)
signal.signal(signal.SIGTERM, signal_handler)
# Config laden
config = load_config(args.config)
# CLI-Argumente überschreiben Config
if args.data:
config.data.path = args.data
if args.timesteps:
config.training.total_timesteps = args.timesteps
if args.seed:
config.training.seed = args.seed
# Training starten
train(config, resume_from=args.resume)
if __name__ == "__main__":
main()